About the Natural Hazards Portal Mō Te Oko Kōrero Aituā
He aha Te Oko Kōrero Aituā?
He aha Te Oko Kōrero Aituā?
Ko Te Oko Kōrero Aituā he pae wānanga i te tūraru aituā ao tūroa o Aotearoa. He whakaeminga kōrero mō te tūraru aituā ao tūroa, me te karo i taua tūraru.
Kei Toka Tū Ake e whakaputaina ana e mātou he raraunga, he kōrero e mārama ai tēnei mea te tūraru aituā ao tūroa ki te tangata, e tika ai te whakatau me pēhea e iti iho ai te tūraru, e pakari atu ai ngā kāinga, tāone, tāone nui hoki.
Ko te Aotearoa pakari rawa he motu e āta whakaarohia ana, e āta hāpaitia ana te aituā ao tūroa i roto i ngā mahi whakatau kaupapa o ia rā.
E mea ana mātou kia poipoi i tā te tangata, hapori mārama ki ngā whiringa, ki ngā whakataunga e taea ana mō ngā hanganga, me ngā wāhi e tū ai ērā. E whai ana mātou kia taea e ngā kaunihera ngā nama, ngā mōhioranga tika e arohia ai te aituā ao tūroa i ā rātou rautaki wā poto, wā roa, hāpai whenua hoki. E mea ana mātou kia mārama pū te tūraru ki ngā kaipūkaha, kaihoahoa, kaipanoni whenua, kaihanga hoki e rite ai ngā hanganga hou mō te aituā ao tūroa ka pā mai ki tua.
I te mutunga iho, ko tā mātou e whai nei kia mātāmua mai ko te whakaaro ki te aituā ao tūroa, e tiakina ai te ora o ō tātou hapori ā muri ake nei.
Ko Te Oko Kōrero Aituā he whakakotahi i ngā mātauranga kei Toku Tū Ake i tēnei wā me ētahi atu tari o te motu, e ngāwari ai ērā te wherawherahia i te wāhi kotahi. Whakamahia Te Oko Kōrero Aituā hei:
- whakapai ake i tō mōhio ki te tūraru aituā ao tūroa
- ako i te pānga o te aituā ao tūroa ki a koe, ki tō kāinga, ki te hapori hoki
- tūhura i ngā mahere aituā ao tūroa me ngā tātauira whakapae mō Te Moana a Toi
- tirotiro i ngā aituā ao tūroa kua pā mai ki Aotearoa i mua.
- whakaaro ake ki ngā mahi me tutuki i a koe hei whakatau i te tūraru me te whakapakari ake i a koe.
Ko wai mātou?
Ko Toka Tū Ake (NHC) he tari nō te Kāwanatanga. E mahi ana mātou kia ngāwari te taumahatanga ka pā ki te tangata, ki ngā rawa, ki ngā hapori ka pā mai ana he aituā ao tūroa. Ka tutuki tēnei mā te hoatu inihua aituā ao tūroa ki te tangata nōna tōna whare, mā te tautoko rangahau, mā te hoatu mātauranga, mā te tātari me te toha hoki i te mōhioranga whakapiki i tā te tangata mārama ki te tūraru aituā ao tūroa, me te whakahaere hoki i taua tūraru.
E hangaia ana, e manaakihia ana e NHC Te Oko Kōrero Aituā e ngāwari ai te kimi ake, te hāpai ake i ngā kōrero aituā ao tūroa.
Ngā kerēme NHC kua whakatauria
Kei Te Oko Kōrero Aituā e hāpaitia ana ngā kupu ‘kerēme NHC’ mō te kerēme NHCover, EQCover hoki e tiakina ana e Toka Tū Ake. Kei konei e mau ana te taunga noho, te taitara whenua, te momo aituā, te rā i pā mai ai me te momo kerēme, mō ērā kerēme NHC kua oti kē te whakatau.
E puta mai ai te kerēme ki Te Oko Kōrero Aituā, ko te tikanga:
- i whakaarahia i te tau 1997, nō muri rānei
- kua whakatauria kētia, kua utua atu he moni whakapaipai
- he hanganga, he whenua i tūkinotia e te rū whenua, horo whenua, puia, taiāniwhaniwha, pahūtanga, āwhā, waipuketanga whenua rānei.
Kāore e kitea i Te Oko Kōrero Aituā he kōrero e pā ana ki te kerēme inihua matatapu, ki te kerēme NHC kāore anō kia whakatauria.
He kōrero anō e taea ana mō ngā kerēme, mā te tono ki Toka Tū Ake e riro mai ai ērā. Ki te hiahia tono atu i ēnei kōrero, e akiaki ana mātou kia tonoa ngā kōrero kerēme mā te paetukutuku o Toka Tū Ake.
He aha e whakapāohotia nei ngā kōrero kerēme?
Whakamōrearea ana a Aotearoa mō te nui tūpono i te aituā ao tūroa. He nui te pānga ki te taiao, ki te tahua, ki te hapori hoki. Ki te ngāwari te tono atu ki ngā kerēme aituā ao tūroa ka nui ake te whakatau whai tikanga i runga i te tūraru, e nui ake ai te kounga o ngā whakataunga mō te tūraru, e pakari atu anō ai te noho.
I te mea he tari Kāwanatanga mātou, ko te nuinga o ngā kōrero kei te NHC, me ngā kōrero mō ngā kerēme ngāwari, kua roa e taea ana i raro i te Official Information Act. Mā te tuku atu i ētahi paku kōrero mō ngā kerēme e kore utu ai, e ngāwari ai te wherawhera, kāore nei he tikanga ōkawa me mātua tono e riro mai ai ērā kōrero.
Ko ngā taunga noho ki Te Oko Kōrero Aituā he kōrero matawhāiti ki tā te Privacy Act, engari kāore Te Oko Kōrero Aituā e whakaatu atu nō wai tētahi whare, ko wai mā rānei e noho ana ki tētahi taunga noho. Ka mutu, ko ēnei taunga noho he kōrero e hāngai pū ana ki te taitara whenua i raro i te Natural Hazards Insurance Act 2023.
E taea ana ngā kōrero kerēme te muku?
Ki te whakapono koe e hē ana ngā kōrero kerēme e pā ana ki tō taitara whenua, ki te whakapono rānei he kaupapa e mukua ai he kōrero, tēnā whakapā mai ki te NHC māna ngā kōrero e arotake anō.
Kāore te NHC e muku i te kōrero kei Te Oko Kōrero Aituā hāunga te kōrero e hē ana, te kōrero rānei e tika ana kia mukua (arā, i runga i te whakahau a te Kōti), ā, ka whakaarohia i runga i te tonoa i tonoa ai.